Woon je ongehuwd samen, dan ben je niet automatisch fiscaal partner. Gewoonlijk moeten jullie op hetzelfde adres staan ingeschreven en aan een aanvullende voorwaarde voldoen, zoals een notarieel samenlevingscontract, een gezamenlijk kind of een gezamenlijke eigen woning.
Welke voorwaarden gelden bij samenwonen?
De Belastingdienst geeft een lijst met partnercriteria. Bij ongehuwd samenwonen kijk je eerst naar de inschrijving op hetzelfde woonadres. Daarna controleer je bijvoorbeeld of jullie beiden meerderjarig zijn en een notarieel samenlevingscontract hebben, samen een kind hebben, als pensioenpartners zijn aangemeld of samen eigenaar zijn van de woning waarin jullie wonen.
Dit is geen volledige lijst. Een samengesteld gezin, familieleden op hetzelfde adres of een zakelijke huurrelatie kunnen tot een andere beoordeling leiden. Getrouwden en geregistreerde partners vallen onder afzonderlijke regels. Kies daarom niet alleen op basis van het woord 'samenwonend' een antwoord in je aangifte.
Een huurwoning zonder contract of kind
Voorbeeld: twee volwassenen huren samen een appartement. Zij zijn niet getrouwd, hebben geen geregistreerd partnerschap, geen notarieel samenlevingscontract, geen kind en zijn geen pensioenpartners. Alleen de gezamenlijke huur en een gedeelde bankrekening maken hen niet automatisch fiscale partners. Controleer wel of er nog een ander criterium speelt.
Andersom kun je niet altijd kiezen om géén fiscale partners te zijn als je aan de wettelijke voorwaarden voldoet. Het gaat om de feiten, niet om welke keuze het gunstigst lijkt.
Vanaf welke datum geldt het?
Noteer de datum van inschrijving op hetzelfde adres én de datum waarop aan een aanvullende voorwaarde wordt voldaan. Het partnerschap kan binnen hetzelfde kalenderjaar eerder beginnen dan de datum van bijvoorbeeld het samenlevingscontract. Neem daarom niet zonder controle uitsluitend de ondertekeningsdatum over.
Maak een korte tijdlijn van samenwonen, contract, geboorte of aankoop. Daarmee kun je in de officiële toelichting nagaan welk deel van het jaar telt. Bij een verhuizing, scheiding of wisseling van partner is zo'n tijdlijn extra belangrijk.
Wat verandert er in je aangifte?
Fiscale partners kunnen onder voorwaarden gemeenschappelijke inkomsten en aftrekposten verdelen. Denk aan het saldo van de eigen woning en bepaalde aftrekposten. Dat betekent niet dat je naar keuze je loon tussen twee aangiften kunt verdelen. Voor sommige drempels telt het gezamenlijke inkomen. Bekijk welke posten je wel en niet mag verdelen.
Partnerschap is dus geen automatische belastingbesparing. Ook het jaar, het inkomen van beiden en de soort aftrekpost zijn nodig om de gevolgen te beoordelen.
Controleer toeslagen afzonderlijk
Fiscaal partnerschap en toeslagpartnerschap zijn verschillende regelingen. Trek niet rechtstreeks uit je aangifteconclusie af hoeveel toeslag je krijgt. Controleer ook de voorwaarden voor een toeslagpartner. Voor Fiscely kun je je situatie beschrijven met data, woningvorm en eventuele partnercriteria. Namen, BSN en DigiD-gegevens zijn daarvoor niet nodig.
Veelgestelde vragen
Zijn huisgenoten automatisch fiscale partners?
Nee. Alleen een gedeeld adres is bij ongehuwd samenwonen niet genoeg. Aanvullende omstandigheden kunnen wel tot partnerschap leiden.
Mag ik mijn salaris verdelen met mijn fiscale partner?
Nee. Loon blijft bij degene die het heeft verdiend. De mogelijkheid om te verdelen geldt alleen voor daarvoor aangewezen posten.
Deze uitleg is algemeen en kan onjuistheden bevatten. De uitkomst hangt af van jouw feiten en de geldende regels. Voor meer zekerheid kun je jouw situatie persoonlijk laten beoordelen via Fiscely Check of Advies.